Begrippenlijst

2D-tekening

Een 2D-tekening is een tweedimensionale technische weergave van een onderdeel. Het bestand kan onder andere contouren en maatvoeringen bevatten die belangrijk zijn voor lasersnijden.

3D-model

Een 3D-model is een digitale driedimensionale weergave van een onderdeel of samenstelling. Het wordt gebruikt om geometrie en maakbaarheid te beoordelen en productie voor te bereiden.

Aansluitcontour

Een aansluitcontour is een specifieke vorm waarmee twee onderdelen op elkaar aansluiten. Bij buislasersnijden kunnen aansluitcontouren worden gemaakt om buizen en profielen voor te bereiden op lassen.

Afroeporder

Een afroeporder is een bestelling binnen een bestaande afspraak waarbij producten op een bepaald moment of volgens een afgesproken planning worden opgevraagd.

Afschuining

Een afschuining is een schuine rand aan een onderdeel. Afschuiningen kunnen worden toegepast voor montage, veiligheid of het voorbereiden van een lasverbinding.

Afstandhouder

Een afstandhouder is een onderdeel dat een bepaalde afstand tussen twee componenten handhaaft. Stalen en aluminium afstandhouders worden gebruikt in mechanische assemblages.

Afvlakken

Afvlakken is het verspanend bewerken van een oppervlak om een vlakke maatvaste zijde te creëren. Bij CNC-draaien wordt deze bewerking vaak uitgevoerd op het uiteinde van een rond onderdeel.

Aluminium

Aluminium is een licht metaal met een dichtheid van ongeveer een derde van die van staal. In technische toepassingen worden meestal aluminiumlegeringen gebruikt om de gewenste sterkte en bewerkbaarheid te bereiken. Aluminium wordt toegepast in plaatwerk, profielen en machineonderdelen.

Aluminium buis

Een aluminium buis is een hol profiel van aluminium. Door het lage gewicht is een aluminium buis geschikt voor lichte constructies en technische toepassingen.

Aluminium lasersnijden

Aluminium lasersnijden is het snijden van aluminium plaatmateriaal met een lasersnijmachine. Hiermee kunnen lichte metalen onderdelen en complexe aluminium plaatcontouren worden vervaardigd.

Aluminiumlegering

Een aluminiumlegering bestaat uit aluminium waaraan andere elementen zijn toegevoegd. De samenstelling bepaalt onder andere de sterkte, bewerkbaarheid, vervormbaarheid en corrosiebestendigheid.

Aluminiumplaat

Een aluminiumplaat is een vlak aluminiumproduct dat kan worden gesneden en gevormd. Aluminium plaatwerk wordt gebruikt voor lichte behuizingen, afschermingen en machinecomponenten.

Aluminium plaatwerk

Aluminium plaatwerk omvat het snijden, buigen en samenstellen van aluminiumplaten. Het wordt vaak toegepast wanneer een laag gewicht en een goede corrosiebestendigheid belangrijk zijn.

Anodiseren

Anodiseren is een elektrochemisch proces waarbij de oxidelaag op aluminium gecontroleerd wordt verdikt. Deze behandeling kan de corrosiebestendigheid en oppervlakte-eigenschappen verbeteren.

As

Een as is een langwerpig machineonderdeel dat vaak dient voor het overbrengen van rotatie of het ondersteunen van draaiende componenten. Stalen assen worden veelal geproduceerd door CNC-draaien.

Assemblage

Assemblage is het samenvoegen van afzonderlijke onderdelen tot een functioneel product of systeem. Bij metaalassemblage worden stalen, RVS en aluminium onderdelen bijvoorbeeld met bouten, moeren of andere verbindingen gemonteerd.

Beitsen

Beitsen is een chemische behandeling waarmee bijvoorbeeld oxiden en walshuid van een metaaloppervlak worden verwijderd. Bij RVS kunnen hiermee lasverkleuringen en de onderliggende chroomverarmde laag worden verwijderd. Beitsen en passiveren hebben verschillende functies.

Beschermgas

Beschermgas wordt bij bepaalde lasprocessen gebruikt om het lasgebied te beschermen tegen ongewenste invloeden van de omgevingslucht. De samenstelling van het gas is afhankelijk van het materiaal en het lasproces.

Beschikbare machinecapaciteit

Beschikbare machinecapaciteit is de ruimte in de planning waarin machines nieuwe productieopdrachten kunnen uitvoeren. Dit is belangrijk bij het uitbesteden van lasersnijden, CNC-frezen en seriematig metaalwerk.

Bevestigingsplaat

Een bevestigingsplaat is een metalen plaat waarmee onderdelen aan een constructie worden bevestigd. Stalen bevestigingsplaten kunnen worden voorzien van gaten, sleuven en andere montagevoorzieningen.

Bewerkingscentrum

Een bewerkingscentrum is doorgaans een CNC-machine met automatische gereedschapswissel die meerdere verspanende bewerkingen kan uitvoeren, zoals frezen, boren en tappen. Meerdere bewerkingen in één opspanning kunnen omspantijd en positioneringsverschillen beperken.

Bewerkingstijd

Bewerkingstijd is de tijd die nodig is om een specifieke productiebewerking uit te voeren. Bij staal lasersnijden, CNC-frezen en kanten beïnvloedt de bewerkingstijd de kostprijs.

Blank staal

Blank staal is staal dat door bijvoorbeeld koudtrekken, schillen of slijpen een glad oppervlak en nauwkeurige afmetingen heeft gekregen. Het wordt vaak gebruikt voor assen en andere machineonderdelen. Blank betekent niet dat het staal tegen roest beschermd is.

Booglassen

Booglassen is een verzamelnaam voor lasprocessen waarbij een elektrische boog warmte opwekt om metaal te verbinden. MIG-, MAG- en TIG-lassen zijn voorbeelden van booglasprocessen.

Boren

Boren is het maken van een cilindrisch gat met een boorgereedschap. Bij metaalbewerking worden gaten aangebracht in staal, RVS en aluminium voor bevestigingen en andere technische toepassingen.

Borstelen

Borstelen is een oppervlaktebewerking waarbij een metaaloppervlak met borstels of schuurmateriaal wordt bewerkt. Bij RVS wordt borstelen vaak gebruikt om een gelijkmatig lijnpatroon te verkrijgen.

Boutverbinding

Een boutverbinding is een demonteerbare mechanische verbinding tussen onderdelen. Boutverbindingen worden veel toegepast bij metalen machineframes en samenstellingen.

Buighoek

De buighoek beschrijft de hoek van een gebogen plaatdeel. Leg op de tekening duidelijk vast of de binnenhoek tussen de plaatvlakken of de hoekverdraaiing wordt bedoeld. Dit voorkomt misverstanden bij het kanten en controleren.

Buigradius

De buigradius is de straal van een buiging in plaatmateriaal. Op tekeningen wordt hiermee vaak de binnenradius bedoeld. De haalbare radius hangt af van onder meer materiaalsoort, plaatdikte, walsrichting en buigmethode.

Buigtoeslag

De buigtoeslag is de lengte van de neutrale lijn in het gebogen gedeelte van een plaat. Deze lengte wordt gebruikt om de vlakke plaatuitslag te berekenen. De waarde hangt onder meer af van plaatdikte, binnenradius, buighoek en de ligging van de neutrale lijn.

Build-to-print

Build-to-print is een productieaanpak waarbij een leverancier producten maakt volgens bestaande ontwerpen van de opdrachtgever. Deze werkwijze wordt veel gebruikt in industriële toelevering.

Buisbewerking

Buisbewerking omvat het snijden en bewerken van metalen buizen. Bij industriële buisbewerking kunnen buizen van staal, RVS en aluminium worden voorzien van gaten, sleuven en aansluitcontouren.

Buisdiameter

De buisdiameter is de maat van een ronde buis, meestal aangeduid als buiten- of binnendiameter. Deze afmeting bepaalt mede de geschiktheid voor een bepaalde buisbewerking.

Buislasersnijden

Buislasersnijden is het snijden van metalen buizen met een geautomatiseerde lasersnijmachine. Hiermee kunnen ronde buizen en kokerprofielen nauwkeurig op lengte worden gebracht en van uitsparingen worden voorzien.

Bus

Een bus is een meestal cilindrisch onderdeel dat kan dienen als geleiding, afstandhouder of lageroppervlak. Metalen bussen worden vaak vervaardigd door CNC-draaien.

CAD

CAD is het digitaal ontwerpen en tekenen van technische onderdelen en constructies. CAD-modellen vormen vaak de basis voor het produceren van stalen en aluminium onderdelen.

Calculatie

Calculatie is het berekenen van de verwachte productiekosten. Bij metaalbewerking worden onder andere materiaalkosten, machinebewerkingen, arbeid en overige productiehandelingen meegenomen.

CAM

CAM is het gebruik van software om digitale ontwerpen om te zetten naar productieprogramma's. CAM-software kan bijvoorbeeld CNC-freesbanen en CNC-draaibewerkingen voorbereiden.

CNC

CNC staat voor Computer Numerical Control. Deze technologie gebruikt computerprogramma's om machines nauwkeurig aan te sturen tijdens het bewerken van materialen zoals staal, RVS en aluminium.

CNC-bewerking

CNC-bewerking is het bewerken van materiaal met een computergestuurde machine. In de praktijk wordt hiermee vaak verspanen bedoeld, zoals CNC-draaien en CNC-frezen. CNC-besturing wordt ook bij andere processen gebruikt, zoals lasersnijden en kanten.

CNC-bewerking uitbesteden

CNC-bewerking uitbesteden betekent dat een externe producent metalen onderdelen draait of freest volgens aangeleverde tekeningen. Dit wordt toegepast bij capaciteitsgebrek of behoefte aan gespecialiseerde machines.

CNC-draaien

CNC-draaien is een verspanende bewerking waarbij het werkstuk roteert en een snijgereedschap materiaal verwijdert. Deze techniek wordt gebruikt voor stalen assen, RVS-bussen en nauwkeurige cilindrische machineonderdelen.

CNC-draaimachine

Een CNC-draaimachine is een machine waarin het werkstuk roteert tijdens de bewerking. De machine wordt gebruikt voor ronde onderdelen met nauwkeurige diameters en schroefdraad.

CNC-freesmachine

Een CNC-freesmachine is een computergestuurde machine die onderdelen bewerkt met roterende snijgereedschappen. Hiermee kunnen vlakke oppervlakken, kamers, sleuven en complexe vormen worden geproduceerd.

CNC-frezen

CNC-frezen is een verspanende techniek waarbij een roterend freesgereedschap materiaal verwijdert. CNC-frezen wordt toegepast voor stalen machineonderdelen, aluminium componenten en onderdelen met complexe contouren.

CNC-machine

Een CNC-machine is een productiemachine waarvan bewegingen met een numeriek computerprogramma worden aangestuurd. Voorbeelden zijn draai- en freesmachines, maar ook lasersnijmachines en kantbanken kunnen een CNC-besturing hebben.

CNC-programmering

CNC-programmering is het opstellen van instructies waarmee een CNC-machine een onderdeel produceert. De programmering bepaalt onder andere gereedschapsbewegingen, toerentallen en bewerkingsvolgorde.

Component

Een component is een afzonderlijk onderdeel van een grotere constructie, machine of installatie. Componenten kunnen bestaan uit staal, RVS, aluminium of een combinatie van materialen.

Conserveren van staal

Het conserveren van staal is het toepassen van maatregelen om de levensduur van stalen onderdelen te verlengen door corrosie tegen te gaan. Voorbeelden zijn coatings en verzinken.

Constructielassen

Constructielassen is het lassen van onderdelen die samen een constructie vormen. Voorbeelden zijn stalen machineframes, metalen ondersteuningen en technische lassamenstellingen.

Constructiestaal

Constructiestaal is staal dat wordt toegepast in dragende en ondersteunende constructies. Het wordt gebruikt voor stalen frames, machineconstructies, bevestigingsplaten en industriële staalproducten.

Constructiewerk

Constructiewerk is het produceren en samenstellen van onderdelen die een dragende of ondersteunende functie hebben. Stalen frames, metalen draagconstructies en ondersteunende machineconstructies zijn voorbeelden.

Contract manufacturing

Contract manufacturing is het produceren van onderdelen of producten in opdracht van een ander bedrijf. Bij metaalproductie betekent dit bijvoorbeeld dat een opdrachtgever een technische tekening aanlevert en een externe fabriek de productie uitvoert.

Corrosie

Corrosie is de aantasting van een materiaal door chemische of elektrochemische reacties met de omgeving. Bij staal kan corrosie onder andere leiden tot roestvorming.

Deelassemblage

Een deelassemblage is een vooraf gemonteerde groep onderdelen die later onderdeel wordt van een groter product. Deelassemblages kunnen bestaan uit stalen constructiedelen, bevestigingen en mechanische componenten.

DFM

Design for Manufacturing is het ontwerpen van producten met aandacht voor efficiënte en betrouwbare productie. Bij stalen onderdelen kan dit bijvoorbeeld betekenen dat het ontwerp wordt afgestemd op lasersnijden, kanten of CNC-bewerking.

Diameter

De diameter is de afstand door het middelpunt van een cirkel tussen twee tegenoverliggende punten op de omtrek. Bij CNC-draaien is de diameter een belangrijke maat voor ronde onderdelen.

Doorlooptijd

De doorlooptijd is de totale tijd die een proces of productieopdracht in beslag neemt, inclusief eventuele wachttijden. Doorlooptijd is een belangrijk onderdeel van industriële productieplanning.

Doorvoeropening

Een doorvoeropening is een opening in een metalen onderdeel voor bijvoorbeeld kabels, leidingen of andere componenten. Deze openingen kunnen tijdens het lasersnijden worden aangebracht.

Draai-freescentrum

Een draai-freescentrum combineert draaien en frezen in één machine. Hierdoor kunnen complexe metalen onderdelen met meerdere geometrische kenmerken efficiënt worden vervaardigd.

DWG-bestand

Een DWG-bestand is een CAD-bestandsformaat voor technische tekeningen en ontwerpen. Het wordt gebruikt voor het uitwisselen en bewerken van ontwerpgegevens.

DXF-bestand

Een DXF-bestand is een digitaal tekenbestandsformaat dat onder andere tweedimensionale contourinformatie kan bevatten. Het wordt veel gebruikt voor lasersnijden van staalplaat en ander plaatmateriaal.

Eindcontrole

Een eindcontrole is een controle voordat een geproduceerd onderdeel of product wordt vrijgegeven voor levering. Hierbij worden relevante specificaties en producteisen beoordeeld.

EN 10204

EN 10204 is een Europese norm die verschillende typen keuringsdocumenten voor metalen producten beschrijft. Een veelvoorkomend document is het 3.1-keuringscertificaat.

EN 1090

EN 1090 is een normenreeks voor dragende staal- en aluminiumconstructies. EN 1090-1 behandelt de beoordeling van de conformiteit van constructieve onderdelen; EN 1090-2 en EN 1090-3 behandelen uitvoeringseisen voor respectievelijk staal en aluminium. De toepasselijkheid moet per product en toepassing worden bepaald.

Enkelstuksproductie

Enkelstuksproductie is het vervaardigen van één afzonderlijk product of onderdeel. Deze productievorm wordt veel gebruikt voor prototypes, vervangingsonderdelen en industrieel maatwerk.

EXC3

EXC3 staat voor Execution Class 3, oftewel uitvoeringsklasse 3. Voor staalconstructies legt EN 1090-2 per uitvoeringsklasse eisen vast aan onder meer uitvoering, lassen, inspectie en documentatie. De vereiste klasse wordt in de projectspecificatie vastgesteld; EXC3 is geen materiaalkwaliteit.

Ferrometaal

Een ferrometaal is een metaal of legering met ijzer als belangrijk bestanddeel. Staal en RVS behoren tot de ijzerhoudende metaalsoorten, hoewel niet alle RVS-soorten magnetisch zijn.

Fiberlaser

Een fiberlaser is een type laser waarbij het laserlicht wordt opgewekt en versterkt in een optische vezel. Fiberlasertechnologie wordt veel toegepast voor industrieel lasersnijden van staal, RVS en aluminium.

Flens

Een flens is een uitstekend deel of afzonderlijk onderdeel waarmee componenten aan elkaar kunnen worden verbonden. Stalen flenzen worden toegepast in machines, leidingsystemen en constructies.

Freesbaan

Een freesbaan is de geprogrammeerde route die een freesgereedschap tijdens de bewerking volgt. De gekozen freesbaan beïnvloedt de bewerkingstijd, oppervlaktekwaliteit en gereedschapsbelasting.

G-code

G-code is een veelgebruikte programmeertaal voor CNC-machines. Met G-code worden bewegingen en bewerkingen van CNC-draai- en freesmachines aangestuurd.

GD&T

GD&T is een systeem voor het specificeren van geometrische toleranties op technische tekeningen. Het helpt om eisen aan vorm, richting, locatie en slingering eenduidig vast te leggen.

Geautomatiseerd kanten

Geautomatiseerd kanten is het buigen van plaatwerk met behulp van geautomatiseerde machines en handlingsystemen. Deze techniek is geschikt voor het herhaald produceren van gelijkvormige metalen onderdelen.

Gelegeerd staal

Gelegeerd staal is staal waaraan elementen zijn toegevoegd om specifieke eigenschappen te verkrijgen. Afhankelijk van de samenstelling kan dit staal geschikt zijn voor zwaarbelaste of slijtgevoelige machineonderdelen.

Gereedschapswissel

Een gereedschapswissel is het vervangen van het gebruikte snijgereedschap tijdens een CNC-bewerking. Geautomatiseerde gereedschapswissels maken het mogelijk meerdere bewerkingen efficiënt uit te voeren.

Groefsteken

Groefsteken is het maken van een groef in een werkstuk met een geschikt snijgereedschap. Bij CNC-draaien worden groeven gebruikt voor bijvoorbeeld afdichtingen en borgonderdelen.

Grote serie

Een grote serie bestaat uit een relatief groot aantal onderdelen dat onder vergelijkbare productieomstandigheden wordt vervaardigd. Automatisering kan helpen om de kosten per onderdeel te verlagen.

Halffabricaat

Een halffabricaat is een product dat nog verdere bewerking of montage nodig heeft. Een lasergesneden staalplaat, gefreesd aluminium onderdeel of voorbewerkte metalen buis kan als halffabricaat worden geleverd.

Hardheid

Hardheid is de weerstand van een materiaal tegen plaatselijke plastische vervorming, zoals een indrukking. De hardheid van staal beïnvloedt onder meer slijtagegedrag en verspanende bewerkingen.

Hart-op-hartafstand

De hart-op-hartafstand is de afstand tussen de middelpunten van twee gaten, assen of andere kenmerken. Deze maat is belangrijk voor montagegaten in stalen platen en machineonderdelen.

Hechtlas

Een hechtlas houdt onderdelen tijdens het samenstellen en lassen op hun plaats. Afhankelijk van de lasprocedure wordt de hechtlas in de definitieve las opgenomen of vooraf verwijderd. Ook hechtlassen moeten passen bij de kwaliteitseisen van de verbinding.

Herhaalnauwkeurigheid

Herhaalnauwkeurigheid beschrijft hoe dicht resultaten bij elkaar liggen wanneer een handeling onder dezelfde omstandigheden wordt herhaald. Een machine kan goed herhalen en toch een systematische maatafwijking hebben. Herhaalnauwkeurigheid is daarom niet hetzelfde als absolute nauwkeurigheid.

Hoeklas

Een hoeklas is een las met een doorgaans ongeveer driehoekige doorsnede in de hoek tussen twee oppervlakken. Deze las komt veel voor bij T-verbindingen, overlapverbindingen en hoekverbindingen. De vereiste lasafmetingen worden op de tekening vastgelegd.

H-profiel

Een H-profiel is een stalen profiel met relatief brede flenzen. Het wordt vaak toegepast in staalconstructies waarin een hoge draagkracht belangrijk is.

Industrieel maatwerk

Industrieel maatwerk is de productie van onderdelen die specifiek voor een technische of industriële toepassing zijn ontworpen. Denk aan stalen bevestigingsplaten, metalen machineonderdelen en complete lassamenstellingen.

Industriële toelevering

Industriële toelevering is het leveren van onderdelen of productiediensten aan andere bedrijven. Metaalbewerkingsbedrijven produceren bijvoorbeeld stalen onderdelen voor machinebouwers en OEM-producenten.

Instelkosten

Instelkosten zijn kosten voor het voorbereiden van een machine of productieproces. Deze kosten kunnen bijvoorbeeld ontstaan bij het programmeren, opspannen of instellen van een CNC-machine.

I-profiel

Een I-profiel is een stalen profiel waarvan de doorsnede op de letter I lijkt. Dit type staalprofiel wordt veel gebruikt in dragende constructies.

ISO 9001

ISO 9001 is een internationale norm met eisen aan kwaliteitsmanagementsystemen. De norm gaat onder meer over procesbeheersing, klantgerichtheid en verbetering. Een certificaat betreft een omschreven organisatie en toepassingsgebied en is geen productcertificaat.

Just-in-time

Just-in-time is een productiebenadering waarbij materialen en onderdelen beschikbaar komen wanneer ze nodig zijn. Dit kan helpen om voorraden te beperken, maar stelt hoge eisen aan leverbetrouwbaarheid.

Kantafronding

Kantafronding is het afronden van scherpe randen aan een metalen onderdeel. Dit kan belangrijk zijn voor veiligheid, montage en bepaalde oppervlaktebehandelingen.

Kantbank

Een kantbank is een machine waarmee metalen platen worden gebogen tussen een boven- en ondergereedschap. Kantbanken worden gebruikt voor het vervaardigen van stalen profielen, beugels en complexe plaatdelen.

Kantcel

Een kantcel is een geautomatiseerd productiesysteem waarin plaatdelen worden gepositioneerd en gebogen. Kantcellen worden gebruikt om plaatwerk met een hoge mate van herhaalbaarheid te produceren.

Kanten

Kanten is het buigen van metalen plaatmateriaal met een kantbank. Deze techniek wordt gebruikt om staal, RVS en aluminium in nauwkeurig bepaalde hoeken en vormen te brengen.

Kantgereedschap

Kantgereedschap bestaat uit gereedschappen waarmee de gewenste buigvorm in plaatmateriaal wordt gerealiseerd. De combinatie van stempel en matrijs beïnvloedt de vorm en maatvoering van het onderdeel.

Kleine serie

Een kleine serie bestaat uit een beperkt aantal identieke of vergelijkbare onderdelen. Kleine series kunnen geschikt zijn voor specialistische metaalbewerking en onderdelen met een beperkte jaarlijkse afname.

Kokerprofiel

Een kokerprofiel is een gesloten metalen profiel met doorgaans een vierkante of rechthoekige doorsnede. Stalen kokerprofielen worden veel toegepast in machineframes en metaalconstructies.

Koolstofstaal

Koolstofstaal is staal waarin koolstof een belangrijk legeringselement is en dat niet primair voor specifieke eigenschappen met grote hoeveelheden andere elementen is gelegeerd. Het koolstofgehalte beïnvloedt onder meer sterkte, hardbaarheid en lasbaarheid.

Kostprijs

De kostprijs is het totaal van de kosten die aan de vervaardiging van een product worden toegerekend. Bij metaalproductie kan deze bestaan uit materiaal, arbeid, machinekosten en bijkomende productiekosten.

Kotteren

Kotteren is een verspanende bewerking waarbij een bestaand gat nauwkeuriger of groter wordt gemaakt. De techniek wordt toegepast wanneer de diameter en positionering van een boring nauwkeurig moeten zijn.

Koudgewalst staal

Koudgewalst staal ondergaat een walsbewerking bij relatief lage temperatuur. Hierdoor kunnen een nauwkeurige dikte, een gladder oppervlak en specifieke mechanische eigenschappen worden bereikt.

Kwaliteitscontrole

Kwaliteitscontrole is het controleren of producten voldoen aan de afgesproken eisen. Bij metalen onderdelen kunnen onder andere maatvoering, oppervlaktekwaliteit en lasverbindingen worden beoordeeld.

Laaggelegeerd staal

Laaggelegeerd staal bevat naast ijzer en koolstof beperkte hoeveelheden aanvullende legeringselementen. Deze beïnvloeden eigenschappen zoals sterkte, hardbaarheid en slijtvastheid.

Lasconstructie

Een lasconstructie is een constructie waarvan onderdelen door middel van lasverbindingen zijn samengevoegd. Lasconstructies kunnen bestaan uit staalplaten, buizen, kokers en andere metalen profielen.

Lasersnijden

Lasersnijden is een snijtechniek waarbij een geconcentreerde laserstraal materiaal langs een geprogrammeerde contour doorsnijdt. Lasersnijden wordt veel gebruikt voor stalen, RVS en aluminium plaatdelen.

Lasersnijmachine

Een lasersnijmachine is een machine die materialen snijdt met een gerichte laserstraal. Industriële plaatlasermachines kunnen geprogrammeerde vormen, gaten en uitsparingen in metalen platen aanbrengen.

Lasinspectie

Lasinspectie is het controleren van lasverbindingen op kwaliteit en mogelijke afwijkingen. Afhankelijk van de eisen kunnen visuele of aanvullende onderzoeksmethoden worden toegepast.

Lasmal

Een lasmal is een hulpmiddel waarmee onderdelen tijdens het lassen nauwkeurig worden gepositioneerd. Lasmallen kunnen de herhaalbaarheid van seriematig laswerk verbeteren.

Lasnaad

Een lasnaad is de zichtbare of gevormde verbinding tussen gelaste onderdelen. De lasnaad moet voldoen aan de technische en kwaliteitsvereisten van de constructie.

Laspenetratie

Laspenetratie of inbranding beschrijft hoe ver een las in het basismateriaal of de verbinding doordringt. Een verbinding kan gedeeltelijk of volledig doorgelast worden uitgevoerd. De vereiste inbranding volgt uit het ontwerp en de lastechnische specificaties.

Lasprocedure

Een lasprocedure beschrijft de voorwaarden en instellingen waaronder een specifieke lasverbinding wordt vervaardigd. Dit kan onder andere materiaal, lasproces en uitvoeringsparameters omvatten.

Lasrobot

Een lasrobot is een programmeerbare industriële robot die laswerkzaamheden uitvoert. Lasrobots worden gebruikt in productieomgevingen met repeterende lasverbindingen.

Lassamenstelling

Een lassamenstelling is een product dat bestaat uit meerdere onderdelen die door lassen met elkaar verbonden zijn. Voorbeelden zijn stalen machineframes, beugels en industriële constructies.

Lassen

Lassen is een verbindingstechniek waarbij materialen door warmte, druk of een combinatie daarvan met elkaar worden verbonden. Bij metaalbewerking wordt lassen veel gebruikt voor stalen, RVS en aluminium constructies.

Lastechniek

Lastechniek is het vakgebied dat zich bezighoudt met het maken van lasverbindingen. Hierbij spelen materiaalsoort, lasproces, verbindingstype en kwaliteitsvereisten een belangrijke rol.

Lasverbinding

Een lasverbinding is een permanente verbinding tussen onderdelen die door een lasproces tot stand is gebracht. De vorm en kwaliteit van de verbinding zijn afhankelijk van het ontwerp en de uitvoering.

Lasvervorming

Lasvervorming is een verandering van de vorm of maatvoering door ongelijkmatige opwarming en afkoeling tijdens het lassen. Bij nauwkeurige staalconstructies moet hiermee rekening worden gehouden.

Laswerk uitbesteden

Laswerk uitbesteden is het laten uitvoeren van laswerkzaamheden door een gespecialiseerd metaalbedrijf. Het kan gaan om stalen machineframes, aluminium constructies of andere metalen samenstellingen.

Leverbetrouwbaarheid

Leverbetrouwbaarheid is de mate waarin een leverancier afgesproken leveringen correct en op tijd uitvoert. Dit is belangrijk voor bedrijven die afhankelijk zijn van regelmatig aangeleverde metalen onderdelen.

Levertijd

De levertijd is de periode tussen het afgesproken startmoment van een bestelling en het moment van levering. Bij metaalbewerking is de levertijd onder andere afhankelijk van materiaalbeschikbaarheid en productiecapaciteit.

L-profiel of hoekprofiel

Een L-profiel is een profiel met twee benen die een hoek vormen. Stalen hoekprofielen worden toegepast in constructies, verstevigingen en montageonderdelen.

Maakbaarheid

Maakbaarheid geeft aan of een technisch ontwerp met beschikbare productiemethoden kan worden vervaardigd. Bij metaalbewerking spelen materiaalsoort, geometrie, toleranties en machinecapaciteit een rol.

Maakindustrie

De maakindustrie bestaat uit bedrijven die fysieke producten en onderdelen vervaardigen. Binnen de maakindustrie worden staal, RVS en aluminium gebruikt voor machines, installaties, constructies en technische systemen.

Maattolerantie

Een maattolerantie beschrijft hoeveel een werkelijke afmeting mag afwijken van de nominale maat. Deze waarde is belangrijk bij onderdelen die precies op elkaar moeten aansluiten.

Maatvastheid

Maatvastheid is het vermogen van een onderdeel om zijn afmetingen en vorm in de tijd en onder gebruiksomstandigheden te behouden. Temperatuurveranderingen, restspanningen en belastingen kunnen de maatvastheid beïnvloeden.

Maatvoering

Maatvoering is het vastleggen van de afmetingen van een onderdeel in een technische tekening. Correcte maatvoering is belangrijk voor nauwkeurige productie van staal, RVS en aluminium componenten.

Machinebouw

Machinebouw is het ontwerpen en produceren van machines voor industriële toepassingen. Voor machinebouw zijn vaak stalen frames, CNC-onderdelen, aluminium componenten en gelaste constructies nodig.

Machineframe

Een machineframe is een metalen draagstructuur waarop onderdelen van een machine worden bevestigd. Stalen machineframes worden vaak gelast en vervolgens waar nodig nauwkeurig nabewerkt.

MAG-lassen

MAG-lassen is een booglasproces met een continu aangevoerde lasdraad en een actief beschermgas. Deze lastechniek wordt veel toegepast bij staalconstructies en industriële staalbewerking.

Massaproductie

Massaproductie is het produceren van zeer grote aantallen gestandaardiseerde producten. Binnen de metaalindustrie kan massaproductie gebruikmaken van geautomatiseerde machines en gestandaardiseerde processen.

Materiaalcertificaat

Een materiaalcertificaat is een document met informatie over de eigenschappen en herkomst van een materiaal. Bij staal en RVS kan een certificaat bijvoorbeeld de chemische samenstelling en mechanische eigenschappen beschrijven.

Materiaaldikte

De materiaaldikte is de dikte van een plaat, buiswand of ander metalen product. De dikte bepaalt mede welke lasersnij-, buig-, las- en CNC-bewerkingen mogelijk zijn.

Materiaalkwaliteit

De materiaalkwaliteit is de technische aanduiding van een materiaalsoort met specifieke eigenschappen. Voor staal en RVS zijn bijvoorbeeld S235, S355, 1.4301 en 1.4404 bekende aanduidingen.

Mechanische assemblage

Mechanische assemblage is het samenstellen van onderdelen met mechanische verbindingstechnieken. Deze techniek wordt gebruikt voor machines, constructies en technische modules.

Meetrapport

Een meetrapport is een document waarin meetresultaten van een product zijn vastgelegd. Het kan worden gebruikt om aan te tonen in hoeverre een metalen onderdeel voldoet aan opgegeven maatvereisten.

Metaal

Een metaal is een materiaal dat doorgaans warmte en elektriciteit goed geleidt en een metaalglans heeft. Veel metalen zijn plastisch vervormbaar. In de metaalbewerking worden zowel zuivere metalen als legeringen gebruikt, zoals aluminium, staal en RVS.

Metaalafwerking

Metaalafwerking omvat bewerkingen waarmee een metalen onderdeel de gewenste oppervlaktekwaliteit krijgt. Voorbeelden zijn ontbramen, slijpen, borstelen en coaten.

Metaalassemblage

Metaalassemblage is het samenvoegen van metalen onderdelen tot een complete constructie. Hierbij kunnen afzonderlijke staalproducten, gefreesde onderdelen en plaatdelen worden gecombineerd.

Metaalbedrijf

Een metaalbedrijf is een onderneming die gespecialiseerd is in het bewerken, produceren of assembleren van metalen onderdelen. Afhankelijk van het machinepark kan een metaalbedrijf verschillende productietechnieken combineren.

Metaalbewerking

Metaalbewerking is het geheel van technieken waarmee metalen materialen in de gewenste vorm worden gebracht. Denk aan staal lasersnijden, RVS lassen, aluminium kanten, CNC-frezen, CNC-draaien en het samenstellen van metalen onderdelen.

Metaalbewerking op maat

Metaalbewerking op maat betekent dat metalen onderdelen worden geproduceerd volgens een specifieke technische tekening of productspecificatie. Hierdoor zijn zowel unieke staalproducten als terugkerende series mogelijk.

Metaalbewerking op tekening

Bij metaalbewerking op tekening wordt een metalen onderdeel vervaardigd aan de hand van door de opdrachtgever aangeleverde technische documentatie. Materiaal, afmetingen, toleranties en bewerkingen worden vooraf vastgelegd.

Metaalbewerking uitbesteden

Metaalbewerking uitbesteden is het onderbrengen van metaalbewerkingswerkzaamheden bij een gespecialiseerde toeleverancier. Denk aan het uitbesteden van staal lasersnijden, plaatwerk, CNC-bewerking en lassen.

Metaalconstructie

Een metaalconstructie is een samenstelling van metalen onderdelen die samen een functionele structuur vormen. Metaalconstructies worden veel vervaardigd uit staal, RVS of aluminium.

Metaalfabriek

Een metaalfabriek is een industriële productieomgeving waarin metalen materialen worden verwerkt tot onderdelen of samenstellingen. Metaalfabrieken gebruiken bijvoorbeeld lasersnijmachines, CNC-machines, kantbanken en lasapparatuur.

Metaalindustrie

De metaalindustrie omvat bedrijven die metalen produceren, verwerken of toepassen in industriële producten. Hieronder vallen staalbewerking, metaalconstructie, verspaning, machinebouw en industriële toelevering.

Metaallegering

Een metaallegering is een materiaal dat bestaat uit meerdere elementen, waarvan minimaal één een metaal is. Staal, RVS en veel commerciële aluminiumsoorten zijn voorbeelden van legeringen.

Metaalonderdeel

Een metaalonderdeel is een afzonderlijk product of component dat geheel of gedeeltelijk uit metaal bestaat. Metalen onderdelen worden veel toegepast in machines, staalconstructies, installaties en industriële assemblages.

Metaalproductie

Metaalproductie is het vervaardigen van metalen onderdelen, producten en samenstellingen. Industriële metaalproductie kan bestaan uit enkelstuks, kleine series of grootschalige productie van stalen, RVS en aluminium componenten.

MIG-lassen

MIG-lassen is een booglasproces waarbij een continu aangevoerde draad als elektrode wordt gebruikt en een inert beschermgas het smeltbad beschermt. De techniek wordt onder andere gebruikt voor aluminium en bepaalde andere metalen.

Minimumafname

Een minimumafname is de kleinste hoeveelheid die een leverancier voor een bestelling accepteert. De minimumafname kan afhankelijk zijn van het productieproces en de economische haalbaarheid.

Module

Een module is een afzonderlijk functioneel onderdeel van een groter systeem. Een industriële module kan bestaan uit een metalen frame, mechanische componenten en bevestigingsdelen.

Moer

Een moer is een bevestigingsonderdeel met inwendige schroefdraad. In combinatie met een bout kan hiermee een demonteerbare verbinding tussen metalen onderdelen worden gemaakt.

Montagebeugel

Een montagebeugel is een metalen onderdeel dat wordt gebruikt om componenten te ondersteunen of te bevestigen. Montagebeugels kunnen uit staal, RVS of aluminium worden geproduceerd.

Natlakken

Natlakken is het aanbrengen van een vloeibare verf- of laklaag op een product. Het wordt toegepast om metalen onderdelen te beschermen en van een gewenste uitstraling te voorzien.

Nesting

Nesting is het digitaal indelen van onderdelen op een materiaalplaat. Een efficiënte nesting helpt om plaatmateriaal optimaal te benutten en het snijverlies van staal, RVS of aluminium te beperken.

Nominale maat

De nominale maat is de op de tekening aangegeven uitgangsmaat van een onderdeel. De werkelijke maat mag binnen de opgegeven tolerantie afwijken.

Non-ferrometaal

Een non-ferrometaal is een metaal dat niet hoofdzakelijk uit ijzer bestaat. Aluminium, koper, messing en titanium zijn voorbeelden.

OEM

OEM staat voor Original Equipment Manufacturer. Een OEM ontwikkelt of levert producten onder de eigen productnaam en kan de productie van metalen onderdelen uitbesteden aan gespecialiseerde toeleveranciers.

Offerteaanvraag

Een offerteaanvraag is een verzoek aan een leverancier om een prijsvoorstel uit te brengen. Voor metaalbewerking zijn technische tekeningen, materiaalsoorten, aantallen en gewenste levertijden belangrijk.

Ondersteuningsconstructie

Een ondersteuningsconstructie is een metalen constructie die andere onderdelen of installaties draagt. Vaak wordt hiervoor constructiestaal toegepast.

Ontbramen

Ontbramen is het verwijderen van ongewenste scherpe randen en bramen na een bewerking. Dit wordt vaak toegepast na lasersnijden, boren of CNC-frezen.

Oppervlaktebehandeling

Oppervlaktebehandeling is het behandelen van het buitenoppervlak van een materiaal om eigenschappen of uiterlijk te veranderen. Bij staal en aluminium kan dit gericht zijn op corrosiebescherming, slijtvastheid of uitstraling.

Oppervlakteruwheid

Oppervlakteruwheid beschrijft de fijne oneffenheden op een materiaaloppervlak. Bij verspanende bewerkingen kunnen specifieke ruwheidseisen worden gesteld.

Opspanning

Opspanning is het vastzetten van een werkstuk tijdens de bewerking. Een stabiele opspanning is belangrijk voor nauwkeurig CNC-frezen, CNC-draaien en boren.

Passing

Een passing beschrijft de maatrelatie tussen twee samen te voegen onderdelen, zoals een as en een gat. De combinatie van hun maattoleranties bepaalt of er sprake is van speling, een overgangspassing of een perspassing.

Passiveren

Passiveren is het bevorderen of herstellen van een beschermende passieve laag op een metaal. Bij een chemische passiveringsbehandeling van RVS worden onder meer vrije ijzerverontreinigingen verwijderd. Het schone RVS-oppervlak kan vervolgens in een geschikte omgeving een beschermende oxidelaag vormen.

PDF-tekening

Een PDF-tekening is een technische tekening opgeslagen in PDF-formaat. Het bestand kan worden gebruikt om onderdelen, afmetingen en productspecificaties te beoordelen.

Plaatbewerking

Plaatbewerking omvat het snijden, vormen en bewerken van metalen platen. Bij staal, RVS en aluminium worden technieken zoals lasersnijden, kanten en zetten gebruikt om nauwkeurige plaatonderdelen te produceren.

Plaatlasersnijden

Plaatlasersnijden is het lasersnijden van vlak metaalplaatmateriaal. De techniek wordt gebruikt voor het produceren van stalen, aluminium en RVS plaatonderdelen volgens digitale snijprogramma's.

Plaatoptimalisatie

Plaatoptimalisatie is het zo efficiënt mogelijk gebruiken van metalen plaatmateriaal. Hierbij wordt gekeken naar de plaatsing van onderdelen, snijvolgorde en beperking van materiaalverlies.

Plaats- of positietolerantie

Een positietolerantie beschrijft de toegestane afwijking van de ligging van een geometrisch kenmerk. Deze tolerantie wordt bijvoorbeeld gebruikt voor nauwkeurig gepositioneerde montagegaten.

Plaatuitslag

Een plaatuitslag is de vlakke vorm van een plaatonderdeel voordat het wordt gebogen. Een correcte plaatuitslag is essentieel voor het nauwkeurig lasersnijden en kanten van metalen onderdelen.

Plaatwerk

Plaatwerk is de verzamelnaam voor producten die uit metalen plaatmateriaal worden vervaardigd. Stalen plaatwerk, RVS-plaatwerk en aluminium plaatwerk worden veel gebruikt in machinebouw en industriële constructies.

Plaatwerk uitbesteden

Plaatwerk uitbesteden betekent dat externe specialisten plaatdelen produceren volgens technische tekeningen. De werkzaamheden kunnen bestaan uit lasersnijden, kanten en andere plaatbewerkingen.

Platstaal

Platstaal is een langwerpig staalproduct met een rechthoekige doorsnede. Het wordt gebruikt voor stalen bevestigingen, draagdelen en constructieve onderdelen.

Poedercoaten

Poedercoaten is een oppervlaktebehandeling waarbij een poederlaag op een metalen product wordt aangebracht en vervolgens wordt uitgehard. De coating kan dienen voor bescherming en decoratieve afwerking.

Precisiebewerking

Precisiebewerking is het produceren van onderdelen met nauwkeurig gecontroleerde afmetingen en toleranties. CNC-draaien en CNC-frezen zijn belangrijke technieken voor precisiebewerking van staal, RVS en aluminium.

Productgeometrie

Productgeometrie beschrijft de vorm en ruimtelijke eigenschappen van een onderdeel. Bij lasersnijden, CNC-bewerking en kanten bepaalt de geometrie mede welke productietechnieken geschikt zijn.

Productiecapaciteit

Productiecapaciteit is de hoeveelheid werk die een productieomgeving binnen een bepaalde periode kan uitvoeren. Bedrijven kunnen extra metaalbewerkingscapaciteit inkopen wanneer hun eigen machines of personeel onvoldoende beschikbaar zijn.

Productie op tekening

Productie op tekening is het vervaardigen van onderdelen volgens door de klant aangeleverde technische tekeningen en specificaties. De producent richt zich daarbij op het realiseren van het gevraagde product.

Productiepartner

Een productiepartner is een externe onderneming die helpt bij het vervaardigen van onderdelen of producten. Een metaalproductiepartner kan ondersteuning bieden bij enkelstuks en terugkerende series.

Productieplanning

Productieplanning is het organiseren van werkzaamheden, machines, materialen en medewerkers om productieopdrachten uit te voeren. Een goede planning helpt om afgesproken levertermijnen te realiseren.

Productietekening

Een productietekening bevat de informatie die nodig is om een onderdeel te vervaardigen. Denk aan materiaalsoort, toleranties, afmetingen, boorgaten en afwerking.

Productie uitbesteden

Productie uitbesteden betekent dat een bedrijf de vervaardiging van onderdelen geheel of gedeeltelijk laat uitvoeren door een andere producent. Dit kan extra capaciteit opleveren zonder eigen investeringen in machines.

Profielbewerking

Profielbewerking is het op maat snijden en bewerken van metalen profielen. Hierbij kunnen stalen en aluminium profielen worden voorzien van gaten, sleuven en nauwkeurige aansluitingen.

Profiel op maat

Een profiel op maat is een metalen profiel dat volgens opgegeven afmetingen en contouren wordt geproduceerd. Stalen, RVS en aluminium profielen kunnen worden voorbereid voor verdere assemblage.

Puntlas

Een puntlas is een plaatselijke verbinding tussen doorgaans overlappende metalen platen. Bij weerstandspuntlassen worden de platen met elektroden samengedrukt en door elektrische weerstand plaatselijk verhit. Meerdere puntlassen kunnen samen een plaatverbinding vormen.

Raamovereenkomst

Een raamovereenkomst is een overeenkomst waarin algemene voorwaarden voor meerdere toekomstige bestellingen zijn vastgelegd. Dit kan nuttig zijn voor terugkerende levering van metalen onderdelen.

Radius

Een radius is de afstand van het middelpunt van een cirkel tot de omtrek. Bij metaalbewerking wordt de radius gebruikt om afgeronde vormen en buigingen te beschrijven.

Ra-waarde

De Ra-waarde is het rekenkundig gemiddelde van de absolute profielafwijkingen ten opzichte van de middellijn, bepaald over een vastgelegde evaluatielengte. Ra wordt meestal in micrometer aangegeven. Voor een eenduidige ruwheidseis zijn ook de meet- en filtervoorwaarden van belang.

Rechthoekige koker

Een rechthoekige koker is een hol profiel met een rechthoekige doorsnede. Rechthoekige stalen kokers worden veel gebruikt wanneer stijfheid en vormgeving belangrijk zijn.

Referentievlak

Een referentievlak is een theoretisch exact vlak dat als uitgangspunt dient voor maatvoering of geometrische toleranties. Bij het meten wordt dit referentievlak afgeleid uit een aangegeven werkelijk oppervlak. Zo kunnen onderdelen op een eenduidige manier worden gepositioneerd en gecontroleerd.

Repeterende productie

Repeterende productie is het op terugkerende momenten vervaardigen van dezelfde onderdelen. Deze productievorm is relevant voor machinebouwers en OEM-bedrijven die regelmatig metalen componenten nodig hebben.

Reproduceerbaarheid

Reproduceerbaarheid beschrijft hoe goed resultaten overeenkomen wanneer een meting of proces onder gewijzigde omstandigheden wordt herhaald, bijvoorbeeld met een andere operator, machine of meetopstelling. Het begrip verschilt daarmee van herhaalnauwkeurigheid onder dezelfde omstandigheden.

RFQ

RFQ staat voor Request for Quotation, oftewel offerteaanvraag. Een RFQ voor metaalbewerking bevat bij voorkeur tekeningen, materiaalgegevens, aantallen, afwerking en de gewenste leverdatum. Zie ook Offerteaanvraag.

Robotlassen

Robotlassen is het uitvoeren van laswerk met een geprogrammeerde industriële robot. Deze techniek kan geschikt zijn voor terugkerende metalen lassamenstellingen waarbij veel herhaalbaarheid gewenst is.

Roestvast staal (RVS)

Roestvast staal, afgekort RVS, is staal met minimaal 10,5% chroom en maximaal 1,2% koolstof. Het chroom vormt een dunne passieve laag die het oppervlak tegen corrosie beschermt. De bestendigheid hangt af van de RVS-soort en de omgeving; ook RVS kan corroderen.

Roestvrij staal

Roestvrij staal is een gangbare benaming voor roestvast staal of RVS. Roestvast is technisch nauwkeuriger, omdat ook dit materiaal onder bepaalde omstandigheden kan corroderen. Zie ook Roestvast staal en de afzonderlijke RVS-kwaliteiten.

Ronde buis

Een ronde buis is een hol metalen profiel met een ronde doorsnede. Ronde stalen, RVS en aluminium buizen worden gebruikt voor constructies en machineonderdelen.

Rondstaal

Rondstaal is massief staal met een ronde doorsnede. Het is geschikt als uitgangsmateriaal voor CNC-draaien van assen, bussen en andere cilindrische staalproducten.

RVS 304

RVS 304 is een veelgebruikte austenitische chroom-nikkelstaalsoort, doorgaans aangeduid als EN 1.4301. Het is goed vervormbaar en lasbaar en wordt gebruikt voor plaatwerk en machineonderdelen. Bij chloriden, zoals zouten, kan de corrosiebestendigheid onvoldoende zijn.

RVS 316

RVS 316 is een austenitische roestvaststaalsoort met molybdeen, doorgaans aangeduid als EN 1.4401. Het biedt in veel omgevingen een betere weerstand tegen put- en spleetcorrosie dan RVS 304. Ook 316 kan bij ongunstige omstandigheden door chloriden worden aangetast.

RVS 316L

RVS 316L is een koolstofarme variant van RVS 316, veelal aangeduid als EN 1.4404. Het lage koolstofgehalte beperkt de kans op chroomcarbidevorming en daarmee op interkristallijne corrosie na het lassen. De letter L staat voor low carbon.

RVS 430

RVS 430 is een ferritische, magnetische roestvaststaalsoort, doorgaans aangeduid als EN 1.4016. Het wordt gebruikt voor onder meer plaatproducten in relatief milde omgevingen. De corrosiebestendigheid en lasbaarheid verschillen van die van austenitische soorten zoals RVS 304.

RVS-buis

Een RVS-buis is een hol product van roestvast staal. RVS-buizen worden toegepast in corrosiebestendige constructies, machineonderdelen en technische installaties.

RVS lasersnijden

RVS lasersnijden is een techniek waarbij roestvaststalen platen met behulp van een laser worden gesneden. De methode is geschikt voor nauwkeurige RVS-onderdelen met complexe vormen.

RVS-plaat

Een RVS-plaat is een vlak product van roestvast staal. RVS-platen kunnen worden gesneden, gezet, geboord en gelast voor industriële behuizingen, machineonderdelen en constructies.

RVS-plaatwerk

RVS-plaatwerk is het vervaardigen van onderdelen uit roestvaststalen platen. Deze techniek wordt toegepast voor corrosiebestendige behuizingen, machinecomponenten en technische producten.

S235-staal

S235 is een aanduiding voor constructiestaal met een minimumvloeigrens van 235 MPa in het kleinste genormeerde diktebereik. Bij grotere diktes kan een lagere minimumwaarde gelden. Aanvullingen zoals JR, J0 en J2 geven aanvullende eisen aan, onder meer voor kerfslagtaaiheid.

S355-staal

S355 is een aanduiding voor constructiestaal met een minimumvloeigrens van 355 MPa in het kleinste genormeerde diktebereik. De vereiste minimumwaarde hangt onder meer af van de productdikte en de toepasselijke productnorm. S355 heeft een hogere vloeigrens dan S235, maar ongeveer dezelfde elasticiteitsmodulus.

Samenstelling

Een samenstelling is een product dat uit meerdere afzonderlijke onderdelen bestaat. Metalen samenstellingen worden toegepast in machines, productielijnen en industriële installaties.

Schroefdraad

Schroefdraad is een spiraalvormig profiel waarmee onderdelen mechanisch kunnen worden verbonden. Schroefdraad kan zowel in als op metalen onderdelen worden aangebracht.

Sendzimir-verzinkt staal

Sendzimir-verzinkt staal is staalplaat die tijdens een continu industrieel proces van een zinklaag wordt voorzien. Dit materiaal wordt veel gebruikt voor dun plaatwerk en metalen behuizingen.

Serieproductie

Serieproductie is het vervaardigen van meerdere identieke of vergelijkbare onderdelen volgens een vastgesteld productieproces. Voor staal, RVS en aluminium kunnen lasersnijden, CNC-bewerking en geautomatiseerd kanten worden toegepast.

Seriewerk

Seriewerk is het produceren van een reeks gelijksoortige onderdelen volgens afgesproken specificaties. De aantallen kunnen variëren van kleine tot grote series. Zie ook Serieproductie.

Slijpen

Slijpen is een materiaalbewerking waarbij een slijpmiddel wordt gebruikt om materiaal te verwijderen of een oppervlak af te werken. Het kan worden toegepast op stalen en RVS onderdelen.

Snijbraam

Een snijbraam is een ongewenste materiaalrand die na het snijden of bewerken kan achterblijven. Bramen worden indien nodig verwijderd om veilige montage en een geschikte afwerking mogelijk te maken.

Snijbreedte

De snijbreedte is de breedte van het materiaal dat tijdens het snijden wordt verwijderd. Bij het lasersnijden van staal en RVS moet hiermee rekening worden gehouden voor nauwkeurige maatvoering.

Snijcontour

Een snijcontour is de lijn of vorm waarlangs een onderdeel uit het materiaal wordt gesneden. Bij lasersnijden wordt de snijcontour bepaald op basis van een digitale tekening.

Snijkant

De snijkant is het oppervlak dat ontstaat waar metaal is doorgesneden. De kwaliteit van de snijkant is belangrijk voor verdere montage, lassen en afwerking.

Snijsnelheid

De snijsnelheid is de snelheid waarmee een snijkant zich ten opzichte van het te bewerken materiaal beweegt. Bij het CNC-verspanen van staal, RVS en aluminium is dit een belangrijke procesinstelling.

Spaan

Een spaan is een stukje materiaal dat tijdens een verspanende bewerking wordt verwijderd. Bij het draaien en frezen van staal, RVS en aluminium ontstaan spanen van verschillende vormen.

Spoedproductie

Spoedproductie is het produceren van onderdelen binnen een kortere termijn dan gebruikelijk. De haalbaarheid hangt af van de beschikbaarheid van materiaal, machines en productiecapaciteit.

Staal

Staal is een legering die voornamelijk bestaat uit ijzer en koolstof. Door de combinatie van sterkte, bewerkbaarheid en veelzijdigheid wordt staal veel gebruikt voor machineonderdelen, staalconstructies, plaatwerk, buizen en industriële producten.

Staalband

Staalband is staal dat in lange, relatief smalle stroken wordt geleverd, vaak op rol. Het kan dienen als uitgangsmateriaal voor industriële plaat- en profielproducten.

Staalbewerking

Staalbewerking omvat alle bewerkingen waarmee staal in de gewenste vorm wordt gebracht. Voorbeelden zijn staal snijden, staal buigen, staal frezen, staal draaien en stalen onderdelen lassen.

Staalconstructie

Een staalconstructie is een constructie die hoofdzakelijk uit stalen onderdelen bestaat. Staalconstructies worden gebruikt voor machineframes, industriële installaties, ondersteuningen en dragende constructies.

Staal lasersnijden

Staal lasersnijden is het op maat snijden van stalen platen met een lasersnijmachine. Hiermee kunnen stalen onderdelen met nauwkeurige contouren, montagegaten en uitsparingen worden geproduceerd.

Staalplaat

Een staalplaat is een vlak stuk staal dat wordt toegepast voor plaatbewerking, constructiewerk en machinebouw. Staalplaten kunnen op maat worden gesneden, gekant, geboord en gelast.

Staalprofiel

Een staalprofiel is een stalen product met een vaste doorsnedevorm. Staalprofielen worden gebruikt voor constructies, machineframes en ondersteunende onderdelen.

Staalstrip

Een staalstrip is een relatief smalle, vlakke strook staal. Staalstrips worden gebruikt voor bevestigingsdelen, verstevigingen en andere stalen componenten.

Stafmateriaal

Stafmateriaal is metaal dat in lange, massieve vormen wordt geleverd. Rondstaal, aluminium staven en RVS-staven worden gebruikt als uitgangsmateriaal voor verspanende bewerkingen.

Stalen buis

Een stalen buis is een hol staalproduct dat wordt gebruikt in constructies, machines en installaties. Stalen buizen kunnen worden gelaserd, geboord en gelast.

Stalen frame

Een stalen frame is een constructie opgebouwd uit stalen profielen, kokers of plaatdelen. Stalen frames worden veel gebruikt voor machines, installaties en ondersteunende constructies.

Stalen plaatwerk

Stalen plaatwerk bestaat uit onderdelen die uit staalplaat worden geproduceerd. Stalen plaatdelen kunnen worden gelaserd, gezet en samengesteld tot functionele onderdelen.

STEP-bestand

Een STEP-bestand is een neutraal bestandsformaat voor het uitwisselen van driedimensionale CAD-modellen. STEP-bestanden worden veel gebruikt bij CNC-bewerking en het beoordelen van metalen onderdelen.

Stompe las

Een stompe las is een verbinding waarbij de uiteinden of randen van onderdelen tegenover elkaar worden gelast. Deze verbinding komt voor bij plaatwerk en buisconstructies.

STP-bestand

Een STP-bestand is een bestand met de extensie .stp voor het STEP-uitwisselingsformaat. De extensies .stp en .step verwijzen naar hetzelfde formaat. Zie ook STEP-bestand.

Stralen

Stralen is het behandelen van een oppervlak met een stroom straalmiddel. Bij staal wordt deze techniek onder andere gebruikt voor reiniging en voorbereiding op conservering.

Stukprijs

De stukprijs is de prijs voor één afzonderlijk geproduceerd onderdeel. Bij serieproductie kan de stukprijs worden beïnvloed door aantallen, instelkosten en bewerkingstijden.

Systeemintegrator

Een systeemintegrator combineert verschillende technische onderdelen, machines en besturingssystemen tot één functionerend geheel. Hiervoor zijn vaak maatwerkonderdelen, machineframes en metalen samenstellingen nodig.

Tapgat

Een tapgat is een gat waarin inwendige schroefdraad is aangebracht. Tapgaten worden veel gebruikt voor montage in metalen machineonderdelen en constructies.

Tappen

Tappen is het aanbrengen van inwendige schroefdraad met een tap. Een snijdende tap verwijdert materiaal; een vormtap vervormt het materiaal zonder spanen te maken. De benodigde voorboordiameter hangt af van de schroefdraad en de gekozen methode.

Technische tekening

Een technische tekening is een document waarin de vorm, afmetingen en technische eisen van een onderdeel zijn vastgelegd. Bij metaalbewerking vormt deze tekening de basis voor productie en controle.

Terugvering

Terugvering is het gedeeltelijk terugveren van metaal nadat de buigkracht is weggenomen. Bij het kanten van staal, RVS en aluminium moet hiermee rekening worden gehouden.

Thermisch verzinkt staal

Thermisch verzinkt staal is staal dat door onderdompeling in vloeibaar zink van een beschermende laag wordt voorzien. Deze behandeling wordt veel toegepast bij staalconstructies voor vochtige of buitenomgevingen.

TIG-lassen

TIG-lassen is een lastechniek waarbij een niet-afsmeltende wolfraamelektrode en inert beschermgas worden gebruikt. TIG-lassen wordt toegepast voor nauwkeurig laswerk in onder andere RVS, staal en aluminium.

Toeleverancier

Een toeleverancier levert onderdelen, materialen of productiediensten aan andere bedrijven. Een metaaltoeleverancier kan bijvoorbeeld de productie van stalen plaatdelen, gefreesde componenten of lassamenstellingen verzorgen.

Toevoegmateriaal

Toevoegmateriaal is metaal dat tijdens het lassen aan de verbinding wordt toegevoegd. Het moet passend zijn voor het basismateriaal en de gewenste eigenschappen van de lasverbinding.

Tolerantie

Een tolerantie is de toegestane afwijking van een voorgeschreven maat of eigenschap. Bij CNC-frezen, CNC-draaien en lasersnijden worden toleranties gebruikt om de vereiste nauwkeurigheid vast te leggen.

T-profiel

Een T-profiel heeft een T-vormige doorsnede. Het wordt gebruikt als verstijving, ondersteuning of onderdeel van een metalen constructie.

Treksterkte

De treksterkte is de maximale trekspanning die een materiaal tijdens een trekproef kan weerstaan. Deze eigenschap is belangrijk bij de keuze van staal voor mechanisch belaste onderdelen.

Uitbestede productie

Uitbestede productie is productie die een externe leverancier voor een opdrachtgever uitvoert. Het kan gaan om afzonderlijke bewerkingen of om complete onderdelen en samenstellingen. Zie ook Productie uitbesteden.

Uitsparing

Een uitsparing is een opening of weggenomen gedeelte in een metalen onderdeel. Uitsparingen kunnen worden aangebracht voor bevestigingen, kabeldoorvoeren, montage en aansluitende onderdelen.

U-profiel

Een U-profiel is een metalen profiel met een U-vormige doorsnede. Stalen U-profielen worden gebruikt voor ondersteuningen, frames en bevestigingsconstructies.

Verspanen

Verspanen is het verwijderen van materiaal met behulp van snijgereedschap om een onderdeel de gewenste vorm te geven. Bij het verspanen van staal en aluminium ontstaan doorgaans spanen als restmateriaal.

Verspanende bewerking

Een verspanende bewerking is een productiestap waarbij materiaal wordt weggenomen met snijgereedschap. Draaien, frezen, boren en tappen zijn voorbeelden.

Verzinken van gaten

Verzinken van gaten is het aanbrengen van een conische verdieping rond een boring, bijvoorbeeld voor een verzonken schroefkop. Dit is een verspanende bewerking en moet niet worden verward met het aanbrengen van een zinklaag.

Verzinkt staal

Verzinkt staal is staal voorzien van een zinklaag die helpt beschermen tegen corrosie. Verzinkte staalplaten en stalen constructiedelen worden gebruikt wanneer extra bescherming tegen omgevingsinvloeden gewenst is.

Vierassig frezen

Vierassig frezen is CNC-frezen waarbij naast drie lineaire assen een extra rotatie-as beschikbaar is. Hierdoor kunnen verschillende zijden van een metalen werkstuk worden bewerkt.

Vierkante koker

Een vierkante koker is een hol metalen profiel met vier gelijke zijden. Vierkante stalen kokers worden gebruikt voor frames, ondersteuningen en technische constructies.

Vloeigrens

De vloeigrens geeft aan vanaf welke spanning een materiaal blijvende plastische vervorming kan gaan vertonen. Bij constructiestaal speelt de vloeigrens een belangrijke rol in de materiaalkeuze.

Voeding

De voeding beschrijft de voortgaande beweging van gereedschap of werkstuk tijdens het verspanen. Afhankelijk van de bewerking wordt deze uitgedrukt in bijvoorbeeld millimeter per minuut, per omwenteling of per tand. De instelling beïnvloedt de spaanvorming, oppervlaktekwaliteit en gereedschapsbelasting.

Vormtolerantie

Een vormtolerantie geeft aan hoeveel de vorm van een onderdeel mag afwijken van de ideale geometrie. Voorbeelden zijn eisen aan vlakheid, rondheid en rechtheid.

Wanddikte

De wanddikte is de dikte van de materiaalwand van een buis of koker. Bij stalen buislasersnijden en constructiewerk beïnvloedt de wanddikte onder andere de bewerkbaarheid en sterkte.

Warmgewalst staal

Warmgewalst staal wordt bij hoge temperatuur tot platen, staven of profielen gevormd. Het is een veelgebruikt uitgangsmateriaal voor staalconstructies en industriële metaalbewerking.

Werktuigbouwkundige tekening

Een werktuigbouwkundige tekening is een technische tekening van een machineonderdeel of mechanische constructie. Deze tekeningen worden gebruikt voor CNC-bewerking, plaatwerk en assemblage.

WPS

Een WPS is een document waarin de benodigde instructies voor een specifieke lasbewerking zijn vastgelegd. Het wordt gebruikt om laswerk volgens vastgestelde voorwaarden uit te voeren.

Zetten

Zetten is het plastisch vervormen van plaatmateriaal tot de gewenste vorm. Binnen plaatbewerking worden zetten en kanten vaak als verwante begrippen gebruikt.